فرهنگ پوششی و مذهبی

بسم الله الرحمن الرحیم

   موضوع تحقیق: 1 1 فرهنگ 1 کشور امارات

   گردآورنده : آقای علی اصغر ریحانی             

    سال تحصیلی : 1400-1401

   دانشگاه علمی کاربردی واحد ۲۶

    زیر نظر استاد عادل دشتی

امارات:

امارات متحدهٔ عربی (به عربی: الإمارات العربيّة المتّحدة)، (مخفف انگلیسی: UAE) یا کوتاهشده: امارات یک پادشاهی مطلقهٔ فدرال در جنوبغربی قارهٔ آسیا و در شرق شبهجزیرهٔ عربستان، در منطقه خاورمیانه است که از جنوب با قطر و عربستان سعودی، از شرق با عمان و از شمال با خلیج فارس همسایه است.

-فرهنگ پوششی مردم امارات

از آنجاییکه فرهنگ و آداب رسوم مردم دبی و میراث کشور امارات متحده عربی ارتباط  تنگاتنگی با مذهب آن دارد ، سنت اسلامی اعراب در فرهنگ شهر مدرن دبی نیز نقش اساسی و مهمی را ایفا می کند و چون یک شهر توریستی محسوب می شود و شهرت جهانی دارد و در تمام سال توریست  و گردشگر علاقه مند را به وفور می توان دید ، بنابراین مسافران و پیروان ادیان دیگر در انجام مراسم مذهبی خود آزاد می باشند ، پوشیدن لباس آزاد و به دلخواه هر شخصی است ، الکل در هتل ها و کلابها سرو می شود ولی در خیابان نمی توان به صورت آزادانه الکل به دست بود به این نکته دقت فرمایید ، زیرا جرم به حساب می آید و جریمه دارد و از آنجایی که جریمه ها در دبی سنگین هستند با یک اشتباه کوچک سفر شما ، خاطره بدی برایتان خواهد شد و در ضمن اماراتی ها بسیارخونگرم و مهمان نواز هستند و برخلاف ما ایرانی ها که از اعراب دل خوشی نداریم ، آن ها دوستدار ملت ایران هستند و شما در تمامی اوقات با پذیرایی و لبخند گرم اهالی این شهر زیبا و مدرن روبرو می شوید و به دلیل توریستی بودن آن در ایام ماه مبارک رمضان در رستوران ها و هتل های این شهر برای توریست ها و مسافران غذا سرو می شود ولی نباید فراموش کنید که دبی شهری مسلمان نشین است و خوردن و نوشیدن در ملا عام جرم محسوب می شود

-دبی ، شهر مسلمان نشین

دبی با اینکه شهری بسیار مدرن و سیستماتیک و پیچیده است ولی هنوز نشانههایی از فرهنگ و سنت  اسلامی و عربی درگوشه و کنار این شهر وجود دارد که با مسافرت به این شهر بدون شک شاهد این رفتار خواهید بود. همین نیز باعث شده بخش زیادی از اعراب و مسلمانان این شهر را برای سفر انتخاب کنند. به هر حال قوانین سفت و سختی مانند ممنوعیت نوشیدن شربت های الکلی در محیطهای عمومی و ... چارچوبی مقید ت ایجاد کرده است. از جمله دیگر آداب مردم این شهر، صدای اذانی که هر روز پنج بار به گوش می رسد و سرازیر شدن اهالی به سمت مساجد برای نماز خواندن است. تمام این مردم تور دبی را به توری محبوب بین ایرانی ها و سایر کشورهای مسلمان تبدیل کرده است. در این مقاله به چند مورد از آداب و رسوم مردم مهربان این شهر گرم و توریستی می پردازیم.

-حجاب در شهر دبی

با وجود اینکه حجاب در امارات متحده عربی اجباری ولی زنان عرب و اهل این کشور مسلمان مجبور هستند ، به صورت خود پوشیه ببندند و لباس های بلند و تیره بر تن کنند و روی این لباس پوسیدن در ایام ماه مبارک رمضان حساسیت بیشتری نشان داده می شود ، به عقیده خارجی ها سیاست های این شهر بسیار محافظه کارانه است و ضمنا زنانی که از تحصیلات خوبی برخوردار باشند به طور آزادانه تری رفتار می کنند و از پوشش های راحت تری استفاده می کنند ولی آنهایی که تحصیلات عالیه ندارند ، راه دیگری ندارند جز اینکه مطیع همسران چند زنه خود باشند و از روسری یا نقاب استفاده کنند و از مذهب خود پیروی کنند. 

با تمامی این صحبت ها ، حجاب اجباری نیست و انواع پوششها در این شهر دیده میشود و شما می توانید لباس خود را به دلخواهتان انتخاب کرده و بپوشید کسی به کارتان کاری ندارد ولی با توجه به مسلمان بودن مردم این شهر و برای راحتی خودمان لباس هایی که خیلی خارج از عرف آنجاست نپوشید

لباس ملی مردم دبی

لباس ملی برای مردان دشداشه یا خاندورا است که پیراهن بلند سفید که با یک سرپوش سفید یا قرمز به نام کترا پوشیده می شود و این سرپوش بوسیله یک طناب مشکی که " کال " نام دارد ، نگهداری می شود. در رویداد های مهم ، شیخ ها و تاجرها ، یک ردای نازک مشکی یا قهوه ای به نام " بیشت یا میشله " روی دشداشد می پوشند .

زنان در اماکن عمومی ، عبای مشکی می پوشند که همان چادرعربی است که لباس های آنها را پوشش می دهد که از حریر است ، بعلاوه بعضی از زنان ، نقابی نازک و مشکی برای پوشاندن صورت و  دستکش می پوشند ، زنان با سنین بالاتر مانند قدیم از ماسک چرمی که " بورف " نام دارد استفاده می کنند ، زیرا باعث پوشش بینی ، ابرو و چانه می شود. 

لباس های سنتی مردم در دبی-

لباس سنتی آقایان شامل یک پیراهن گشاد و بلند سفید رنگ به نام دشاشه یا خاندورا است . آنان همراه با این کباس از یک سرپوش سفید یا قرمز رنگ به نام کرا استفاده می کنند و روی آن یک بند مشکی به نام آکال می بندند .

همچنین شیوخ یا تجار روی دشاشه ردایی نازک به رنگ مشکی یا قهوه ای بر تن می نمایند .

بانوان نیز در دبی از نوعی لباس سنتی که مانند عبایی مشکی و نازک است استفاده می نمایند که مکن است جلو باز باشد . خانم ها از نوعی روسری به نام شیله نیز استفاده می نمایند و برخی از آنان از نوعی نقاب نازک و مشکی یا دستکش برای پوشاندن صورت و دست های خود استفاده می نمایند . برخی از زنان بسیار قدیمی نیز از بورف که نوعی ماسک چرمی است و ابرو و بینی و چانه را می پوشاند استفاده می نمایند .

-فرهنگ مذهبی

قرنهای دوازدهم و سیزدهم قبل از میلاد، از درون شبهجزیره به کرانههای خلیج فارس آمدند و در این نواحی سکنی گزیدند. این منطقه بعدها به تصرف ایرانیان و سپس اسکندر مقدونی و سرانجام به تصرف اشکانیان درآمد و تا ظهور اسلام، بتپرستی دین مردم این نواحی بود. اسلام در قرن اول هجری و به فاصله کمی بعد از وفات رسول خدا توسط عمروعاص به این سرزمین راه یافت. امروزه مذاهب اسلامی موجود در امارات متحده عربی عبارتند از: شافعی، حنبلی، مالکی، حنفی، امامی (شیعه) و اباضی. اباضیها در اقلیت مطلق به سر میبرند و تعدادشان ناچیز است، در مقابل، اکثر مردم پیرو مذهب مالکی هستند. قبلاً فرقههای اسماعیلیه و علیاللهی نیز در امارات وجود داشتهاند، ولی این فرقهها با مرور زمان از بین رفته و یا پیروان آن کوچ نموده و یا اینکه به اسلام روی آوردهاند. به طور کلی، اکثریت ساکنان امارات مسلمان هستند. بومیان و مهاجران عرب، سنی و مهاجران ایرانی شیعه هستند.

تلقی و ذهنیت هر فرد عرب اصیل از اسلام، بهگونهای است که میان اسلام و عربیت پیوندی عمیق و ناگسستنی میبیند. او علاوه بر یک عرب، مسلمان نیز هست و اسلام همچون عربیت از دیدگاه او جایگاه ویژه و پرارزش خود را دارد. البته مفهوم عربیت برای آنها با آنچه ناسیونالیستهای عرب معاصر میفهمند و باور دارند متفاوت است. اسلام از مهمترین عوامل شکلدهنده اخلاق و ویژگیهای عربیت عشیرهای است. فهم مردم بومی امارات از اسلام به شدت تحت تأثیر اصول و معیارهای عربیت عشیرهای قرار دارد. مردم امارات پیوسته به اسلام تکیه و تأکید دارند، به ویژه که اسلام تنها عامل وحدتبخش و یکپارچگی مردم بوده، میتواند سلامت اخلاقی و اجتماعی آنان را تضمین کند. نظام حاکم نهتنها در برابر دین اسلام موضعگیری نمیکند، بلکه از آن به عنوان حربهای برای مقابله با جناحهای تندرو استفاده میکند. اندیشه اسلامی در این سرزمین، این سلسله تحولاتی را که دنیای عرب و برخی از کشورهای اسلامی شاهد آن بودهاند، از سرنگذرانده است و شخصیتهای دینی امارات، عموماً فاقد پختگی و تجربیات ارزشمند هستند و اصولاً اغلب علمای دینی، از افراد غیربومی و از کشورهای اسلامی به ویژه مصر و سوریه اعزام میشوند و برای تدریس و تبلیغ و ارشاد انجام وظیفه مینمایند.

نفوذ فرهنگ غرب و غربگرایی، تنها عاملی است که اسلام را در این کشور تهدید میکند. اخیراً تهاجمات فرهنگی غرب در امارات بیشتر جنبه فکری و فرهنگی به خود گرفته، در حالیکه در گذشته تنها جنبه مصرفی و سبک زندگی را دربر میگرفت و تنها این جنبه رواج داشت. مهاجرتهای وسیع ملتهای اروپایی و قومیتهای دیگر و پیروان مذاهب غیراسلامی، بر این روند سریع، بیشتر اثر گذاشته است. مردم امارات از انقلاب اسلامی ایران به گرمی استقبال کردند، البته استقبال آنها به دلیل آن نبود که خواهان انقلابی مشابه در کشور خود باشند، بلکه از اینکه میدیدند مسلمانان توانستهاند بر رژیم ضداسلامی شاه پیروز شوند، به هیجان آمده، پیروزی اسلام را جشن گرفتند.

براساس تحقیقات بهدستآمده، شاید بتوان گفت در کشورهای خلیج فارس، ادغام و اتحاد در هیچ کشوری همانند امارات متحده عربی میان اهل تسنن و تشیع، صورت نگرفته است. در امارات، در طول تاریخ، هیچگاه مسألهای به نام تشیع آنطور که در سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند عربستان سعودی و کویت به چشم میخورد، مطرح نبوده است. دلیل این امر را میتوان به سیاست دولت امارات در امر ادیان و وجود گروههای مختلف اقلیتی و دینی دانست. (نواب، 1393، ص129-130)

ورود شیعه به امارات، با اوج صنعت صید مروارید در این کشور و ورود بازرگانان ایرانی و هندی به آنجا همراه بود. شیعیان این کشور، متعلق به قبیله بحارنه هستند که ممکن است این قبیله در حدود سیصد سال پیش، با قبول مذهب تشیع از قبایل نعین به وجود آمده باشند؛ گرچه بعضیها معتقدند این مردمان، از ساکنان اصلی و بومیان ناحیه هستند که به دست اعراب شکست خوردهاند. تمام مردم قبیله شیعه هستند و به تجارت و کشاورزی اشتغال دارند. (متقیزاده،1384، ص155) به طور کلی، ویژگیهای شیعیان ساکن در امارات متحده، عبارتند از: گرایش مذهبی سنتی، دوری از سیاست، اشتغال به کار و تجارت، بیمیلی به امور داخلی کشور، پرهیز از ایجاد هرگونه تنش و حساسیت مذهبی، نژادی، سیاسی و ابراز تمایل به مراجع تقلید نجف، هراس از ارتباط و نزدیکی با مراکز و سازمانهای جمهوری اسلامی و بیاعتنایی به انقلاب اسلامی. وجود این گرایشها، ایجاب میکند تا با لطافت خاصی با شیعیان رابطه برقرار نمود و بدون هیچگونه حساسیت و تنش، از طریق برنامههای سنتی ولی بامحتوا و هدفمند، راحتتر در آنها نفوذ کرد.

«گیرتز» بر این مبنا، به تعریفی از دین میرسد که به نظریه خلاصهشده دین بیشتر شبیه است. وی دین را چنین تعریف می کند:

دین نظامی از نمادهاست که کارکردش استقرار روحیات و حالات و انگیزشهای نیرومند، قانعکننده و پایدار در انسانها، از طریق صورتبندی مفاهیمی از نظم عمومی جهان هستی است. پوشاندن این مفاهیم با هالهای از واقعیت همراه بوده که این حالتها و انگیزشها به طور بیمانندی واقعبینانه به نظر آید. (Geertz,1973, p.90)

بنابراین، مردم امارات، اسلام را به عنوان یک دین و تمدن اسلامی و همانند یک واقعیت و میراث تاریخی پذیرفتهاند. نظام حاکم، نهتنها ۸در برابر دین اسلام موضع نمیگیرد، بلکه از آن به عنوان حربهای برای مقابله با چپگرایی و رادیکالیسم استفاده میکند.[

اسلام در دبی

ظهور تشیع در امارات به نیمه قرن نوزدهم میلادی و همزمان با آغاز آن در بحرین و شرق عربستان سعودی باز می گردد . جالب است بدانید که طبق آمارهای موجود در گزارش آزادی ادیان در جهان که در سال 2006 از سوی وزارت آمریکا انجام شد ، حدود 4 میلیون و پانصد هزار نفر در امارات زندگی می کردند که از این تعداد تا سال 2006 میلادی حدود 15 درصد متدین به مذهب تشیع بودند و از این مقدار حدود 85 درصد شیعیانی هستند که از کشورهای دیگر به دبی وارد شده و زندگی میکنند .

اما آمارهای دیگری نیز وجود دارد که بیان می کند حدود 25  درصد از ساکنان امارات شیعیان هستند و در شهرهای دبی ، ابوطبی و شارجه ساکن هستند و در میان اهل تشیع ، مذهب امامیه بیش از دیگر مذاهب رواج دارد ، این گروه از شیعیان کسانی هستند که از کشورهای مانند بحرین ، ایران ، هند و شهر القطیف و الاحساء عربستان وارد این کشور شده اند . شما گردشگران جالب است بدانید ، شیعیان این کشور در انجام مراسم مذهبی و دینی خود ، از آزادی کامل برخوردارند و تمام مدارس ، مساجد و حسینیه های اهل تشیع ، ملک خاص آنان به شمار می رود که دولت هیچ گونه کمک مالی به آنها نمی رساند ، در مدارس اسلامی رسمی امارت ، علاوه بر دین مبین اسلام ، مسایل مربوط به اهل تسنن نیز تدریس می شود . 

اسلام در دبی بصورت پرنگ دیده و بدان عمل می شود ، برای مثال در ماه مبارک رمضان از خوردن ، آشامیدن و حتی سیگار کشیدن در مکان های عمومی به نشانه احترام خودداری می کنند و حتی از لحاظ قانونی هم خیلی برخورد جدی خواهند نمود. در این ماه نیز فروش مشروبات و نوشیدنی های الکلی تا شامگاه ممنوع است و بعلاوه موسیقی زنده یا رقص ( کلاب های شبانه ) در این ماه عزیز تعطیل می باشد و همانند ما ایرانیان در پایان رمضان عید فطر را در کل کشور جشن میگیرند .

مذهب های مختلف در دبی

دین مردم دبی اسلام است و بیشتر مسلمانان این منطقه سنی مذهب هستند ، اما به دلیل مهاجرت افراد از سایر کشورها ، افرادی با سایر ادیان نیز در دبی و سایر مناطق کشور امارات متحده زندگی می کنند و انواع مذاهب و ادیان را در این کشور مشاهده می کنید . دولت امارات از وجود سایر ادیان آگاه است و به مردم کشورهای دیگر سخت نمیگیرند و مردم آزاد هستند اعمال و مراسم دین خود را به راحتی انجام دهند و دلیل اصلی آن به خاطر حفظ گردشگری و احترام به ادیان دیگر است .

دولت امارات با گسترش ادیان به غیر از اسلام مخالفتی ندارد و حتی اقدام به احداث و بازگشایی چندین کلیسا در جای جای شهر کرده و از سوی دیگر جهت رفاه حال مسافران و گردشگران مسلمان و آگاهی مغازه داران و کسبه از ساعت دقیق نماز ، از سوی بلندگویی در برخی از مغازه ها و پاساژهای بزرگ این شهر اعلام میشود .

ساكنان دبي دو فرهنگ اسلام و مسيحيت را از يكديگر دور مي دانند اما مسيحيت را نيز مانند فرهنگ اسلامي غني و اصيل مي شمرند و اینکه در موسم كريسمس بازارها رنگ و بوي تازه اي به خود مي گيرند ، خريد و فروش بيشتر می شود ، خيابانها مزين و آراسته مي شوند . اكثر ساكنان مسيحي در دبي در منطقه "جميره " جمع مي شوند و در كنار ساحل دبي به آواز خواندن مي پردازند و به تقليد كريسمسي كه در غرب برگزار مي شود و جوانان موسيقي غربي را پخش مي كنند و به شادی و پایکوبی می پردازند و ضمنا در هر کجای دنیا که تعداد قابل توجهی هندو زندگی کند به طور حتم یک معبد نیز وجود دارد .

از آنجائی که بخش بزرگی از کارگران مهاجر به امارات متحده عربی از هند و سریلانکا بوده و پیرو دین هندویسم هستند در این شهر معبدی ساخته شده تا محلی برای عبادت و دعای هندوها و همچنین انجام انواع مراسمات مذهبی باشد . معبد هندو دبی تنها معبد موجود در امارات متحده عربی برای دین هندویسم است و با معماری جذاب و زیبای خود گردشگران بسیاری را به سوی خود می کشاند . 

-آمار جمعیتی شیعیان کشور امارات متحده عربی

همچنین بر اساس گزارش «انجمن دین و زندگی اجتماعی Pew»[4] مستقر در واشنگتن، در سال 1388، جمعیت مسلمانان امارات متحده عربی 3٫504٫000 نفر، جمعیت شیعیان بالغ بر 350٫000 نفر و درصد تقریبی شیعیان نسبت به جمعیت مسلمانان این کشور بالغ بر 10% ذکر شده است. (بهرامی، 1388، ص12)

از دیرباز اقوام مختلفی در واحه شنی ابوظبی و دوبی سکونت داشتند. این اقوام اغلب برای به دست آوردن آب و غذا دایم در حال مهاجرت بودند. بنییاس بزرگترین قبیله امارات است. از دیگر قبایل این کشور به قومهای آوامیر و مناصی میتوان اشاره کرد. (میررضوی و احمدی لفورکی، 1383، ص163) شیعیان امارات به دو دسته تقسیم میشوند:

دسته اول شیعیان بومی و از قبیله بحارنه هستند. چون امارات کشوری مهاجرپذیر است، مهاجران دسته دیگر را تشکیل میدهند. ازآنجا که حضور ایرانیها در این کشور چشمگیر است، میتوان گفت که جمعیت شیعیان دوازدهامامی در این کشور نسبت به شاخههای دیگر چشمگیر است و بیش از دیگر مذاهب رواج دارد. امارات به لحاظ تمرکز جمعیتی شیعه، نسبت به کل جمعیت کشور جایگاه ششم را در منطقه کسب میکند. (گروه مؤلفان، 1388، ص58)

گروههای شیعی

شیعیان موجود در امارات طبق پژوهشها و مطالعات، اعم از شیعیان تبعه و مقیم، به گروههای ذیل تقسیم میشوند:

-تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر شیعیان امارات متحده عربی

«تأثیرات فرهنگی و سیاسی انقلاب اسلامی ایران، به علت زمان و مکان وقوع و دستاوردهای آن بسیار بوده است. انقلاب اسلامی، در عرصه مفهومسازی، با خلق عبارات امت واحده، رفع ظلم، ایستادگی و مقاومت که از دل اسلام سیاسی برمیآید، حلقه مفقوده تحرک جوامع اسلامی به خصوص شیعیان را نمایان ساخت. امام خمینیx8a، همانگونه که به دنبال احیای هویت اسلامی بودند، رهایی از قیود مستکبر و طاغوت را در گفتمان خود جای داد و آن را در چارچوب هویت و بازیابی هویت اسلامی تعریف نمود. این راهبرد نیز هماکنون توسط رهبر معظم انقلاب، زمینهساز احیای بیداری اسلامی در گستره جوامع اسلامی گردیده است. از سوی دیگر، توانایی انقلاب اسلامی در خلق ذهنیتی جدید در بعد فرهنگی، موجب تثبیت و استقرار سیاسی آن شد و از دل آن، مفاهیم ضدامپریالیستی و ضدصهیونیستی برآمد. بالندگی و رشد گسترده این عبارات و مفاهیم در زمان مقام معظم رهبری، ادبیات مسلطِ عرصههای اجتماعی جهان اسلام و به ویژه جغرافیای سیاسی شیعیان جهان را تقویت کرد و در میان آنان موجی از خودباوری و تحرک سیاسی را باعث شد که همچنان با قوت ادامه دارد». (زمانیمحبوب و مهریان،1391، ص95) به طور کلی، پیروزی انقلاب اسلامی، به عنوان پدیدهای بزرگ و شگرف، نگاه جهانیان را به پتانسیل دینی و سیاسی عظیم اسلام جلب میکند و رسانهها، اخبار آن را به طور وسیعی در سراسر جهان پخش میکنند. تأثیر انقلاب اسلامی بر کشورهای عربی آسیا، ظریف و پیچیده است. همجواری جغرافیایی، قرب تاریخی و دینی ایران با این دسته از کشورها، از علل این امر است. انقلاب اسلامی طی دو دهه گذشته، فرصتها و تهدیدهای زیادی برای این کشورها داشته و دولتها و ملتهای عربی، مواضع متنوع و متضادی در برابر آن داشتهاند. (حشمتزاده، 1385، ص71) در محیط منطقهای، مسلمانان امارات متحده نیز به عنوان اقلیتی متفرق و زیر فشار، میتوانند تأثیرات زیادی از آن بگیرند. در جبهه داخلی امارات نیز بومیان ناسیونالیست و بنیادگرایان طبقه متوسط در اثر موفقیت انقلاب ایران، تشویق شدند تا برای یک اتحاد فدرالی متمرکز، اعمال محدودیت بر مهاجران خارجی، مشارکت واقعی سیاسی و توزیع عادلانهتر ثروت، فشار وارد آورند. (امرایی،1387، ص226)

از نظر علمی و جامعهشناختی، علل و عوامل متعددی در طول و عرض یکدیگر و با نقش و تأثیر کم و زیاد، مستقیم و غیرمستقیم، در شکلگیری پدیدههای کلان اجتماعی و تاریخی مؤثرند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، کشور امارات در مقایسه با دیگر کشورهای عربی، کمتر تنشی با ایران داشته است. اقلیت چشمگیری از شیعیان تحت تأثیر انقلاب اسلامی، عمدتاً هویت مذهبی و شیعی خود را به واسطه فعالیتهای مذهبی تحکیم کرده و نمود سیاسی مهمی نداشتهاند. از این رو، از نظر «بل»، هویت مذهبی به عنوان سازه روانشناختی است که از درک فـرد از ضمیر خودش نسبت به یک نیرو یا موجود متعـالی و یـا یـک گـروه اجتمـاعی- فرهنگـی نشأت میگیرد و هدف متعالی، مشخصه غالب آن است. وی بر پایه نظریات جیمز مارسیا درباره هویـت و پایگـاههای آن، چهار پایگاه هویت مذهبی آشفته، زودرس، دیررس و کسبشده (یکپارچه) را مطرح کرد. «فلـین»
نیز با بررسی نقش فعالیتهای عبادی زنان مذهبی سالمند در حفظ حس هویـت فـردی
و اجتمـاعی، بیان کرد که افراد از طریق شرکت در فعالیتهای پرمعنا (فعالیتهای
عبـادی)، هـویتی را میسـازند کـه حس زندگی هدفمند و معنادار را موجب میشود.
(Dawn. C & Maing, lydiak, 2010, p.16-33)

شیعیان امارات که به دستههای بومی و غیربومی تقسیم میشوند، تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برای اکثریت سنی و نیز برای حکومت مرکزی حساسیتبرانگیز نبودند، ولی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موجی از شور و احساسات، مسلمانان تمامی منطقه را فراگرفت و شیعیان امارات نیز از این امر مستثنا نبودند. در پی تبلیغات سوء علیه جمهوری اسلامی ایران، حاکمان امارات احساس خطر کردند و محدودیتهای خاصی را بر شیعیان اعمال نمودند؛ لذا از نفوذ شیعیان در رأس امور و مشاغل حساس کشوری و لشکری بیش از گذشته خودداری کردند. البته تا امروز شیعیان از آزادی نسبی برخوردارند. این آزادی در ابوظبی نسبت به دوبی و شارجه کمتر است تا جاییکه هیچگونه فعالیت رسمی به نام شیعیان در پایتخت امارات انجام نمیشود.

به طورکلی، حکومت و یا شهروندان، برخوردهای نامطلوبی با شیعیان ندارند، ولی دولت همواره با تردید به آنان نظر داشته و شیعیان را از هواخواهان و طرفداران ایران میداند. این شیعیان علیرغم اینکه ایران را قبلهگاه خود میدانند، به سبب حساسیتهای وهابیان موجود در دستگاه حاکم هیأت دولت، سعی میکنند از نزدیکی به نهادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران و ابراز علاقه علنی به ایران خودداری ورزند. به ویژه ایرانیان مهاجر که تقریباً زیر ذرهبین مقامات مذهبی امارات قرار دارند و در صورت انجامدادن فعالیتهای مذهبی حساسیتبرانگیز، اقامت آنان لغو میگردد و یا تمدید نمیشود.

وضعیت فرهنگی

در امارت متحده عربی اهمیت زیادی به امر آموزش و پرورش داده میشود. عربی، زبان رسمی و اداری امارات است که به لهجههای عربی فصیح و عربی خلیج محاوره میشود. از زبانهای غیربومی این کشور میتوان به فارسی، هندی، اردو، بلوچی، انگلیسی و پشتو اشاره کرد.

در مدارس امارات متحده، تنها مذهب اهل تسنن تدریس میشود، (جعفریان، 1388، ص453) در کنار این مسأله، شیعیان خوجه اثنا عشری به مسأله تعلیم و تربیت دینی و مذهبی بسیار اهمیت میدهند؛ از این رو، در هر کجا تجمع میکنند مدارس دینی را بلافاصله راهاندازی مینمایند. آنان فرزندان خود را از پنج تا شانزده سالگی به مدت ده سال کامل، به حضور در این مدارس به مدت دو ساعت در روز پس از اتمام وظایف درسی مدارس دولتی ملزم مینمایند و تمام درسها به زبان انگلیسی است. از این رو، جوانان خوجه اطلاعات بسیار خوبی از مسائل دینی دارند و همگی به طور کامل بر زبان انگلیسی مسلط هستند.

تنها دو مدرسه شیعی بزرگ به نام «مدرسه امام صادقx86» در منطقه «السوقالکبیر» و دیگری در منطقه «القوز» مخصوص شیعیان تأسیس شده که کودکان شیعی را با مذهب تشیع آشنا میسازند. نبود و کمبود مدارس اسلامی و مدرسه علوم دینی برای تربیت نوجوانان و جوانان شیعه که بتواند جوانان را با علوم اسلامی، فقه، حدیث و قرآن آشنا سازد و از وجود آنها برای مقاصد تبلیغی استفاده کند، در این کشور مشهود است.

همچنینچاپ نشریهای به نام نسیم، برای ساکنان ایرانی شیعهمذهب، از جمله فعالیتهای فرهنگی است که در مسجد امام حسینx86 صورت میگیرد. کتابخانهای بالغ بر ده هزار جلد کتاب نیز در این مسجد وجود دارد که قابل استفاده برای جوانان و بزرگسالان ایرانی شیعه است. (جعفریان، 1388، ص453) کمبود کتابفروشیها، کتابخانهها و ویدئوکلوپهای اسلامی در سراسر کشور، از مهمترین مشکلات صنعت نشر و کتابخوانی برای شیعیان است.